Koishow in Arcen
Waar je trots op bent, dat mag gezien worden. Wij lopen in Nederland niet gauw met iets te koop, maar voor onze huisdieren maken we graag een uitzondering. In Nederland kennen we sinds jaar en dag hondenshows, kattenshows, vogelshows en ga zo maar door. Op deze shows kan de liefhebber: “the state of the art” bewonderen. Hij kan zijn eigen huisdier vergelijken met het beste wat er te koop is. Blijkbaar voorzien dergelijke shows in een behoefte. Buitenstaanders kijken doorgaans een beetje meewarig naar die fascinatie. De liefhebbers trekken zich daar in het geheel niets van aan en vormen een hechte groep. Mensen die bij elkaar eenzelfde passie ontdekken hebben automatisch een band. De diverse dierenrassen kennen doorgaans nauwkeurig omschreven standaarden. Het dier dat het ideaalplaatje het dichtst benaderd valt in de prijzen en heeft doorgaans een zeer trotse eigenaar. De aandacht van de pers richt zich op de “gekte” van de liefhebbers zoekt doorgaans naar extreme zaken. Die hebben blijkbaar nieuwswaarde.
Opmerkelijk is dat de bovengenoemde shows vrijwel uitsluitend door de mens gekweekte dieren betreffen. Op de shows zijn dieren te zien die voor allerlei doeleinden zijn gefokt of gekweekt. Ze zien eruit zoals de mens het graag wil. Zo bekeken zijn de shows ook exhibities van wat de mens op dit punt kan presteren. Dit zegt vooral ook iets over de mensen zelf. Bij koishows telt dit fenomeen dubbelop. Behalve het feit dat koi bij uitstek gekweekte dieren zijn, dient de natuur in een koivijver een stevig handje te worden geholpen om het spectaculaire eindresultaat te bereiken van een goed functionerende koivijver. Koishows, zoals de beroemde show in Arcen zijn daarom voor de liefhebber een must. Koi houden is namelijk niet iets wat je in een achternamiddag leert. Voor sommige mensen is een koishow daarom verplichte kost. Voor anderen is het een regelrecht avontuur van spetterende kleuren en slimme techniek. Voor velen pure magie!
De show in Arcen kent een hoog “familiegevoel”. Vooral ook omdat de Kasteeltuinen zoveel méér bieden dan alleen de koishow, komt iedereen aan zijn of haar trekken. Er zijn schitterende tuinen te bewonderen in allerlei stijlen. Waterpartijen zijn hiervan een onverbrekelijk en schitterend integraal onderdeel. Wie de drukte van de koishow even wil ontlopen kan zich baden in een bloemenpracht die op maar weinig plaatsen wordt geëvenaard. Voor kinderen zijn er speeltuinvoorzieningen en valt er van alles te beleven en te ontdekken. Het kleurige middelpunt van deze oase is en blijft de koishow zelf.
De show bestaat uit een wedstrijd. De grote vraag is elk jaar weer: wie heeft de mooiste vis? Er stromen tientallen deskundigen op koigebied samen vanuit alle delen van de wereld om dat te bepalen. De koishow in Arcen kent een uitzonderlijk internationaal karakter. Het gaat niet alleen om mensen uit België, Nederland en Duitsland. Ieder jaar zien we ook liefhebbers uit Engeland, Scandinavië, Italië, Frankrijk en tal van andere landen. De mensen van de jury, die de koi keuren, komen uit Japan (uiteraard), Taiwan, Zuid Afrika, Duitsland, België, Engeland, de Verenigde Staten. Geen enkele show ter wereld komt in de buurt van de toeschouwersaantallen die ieder jaar in Arcen kunnen worden geteld: tot ver in de twintigduizend. Allemaal mensen die “iets” met koi hebben. Indien de koi, als kweekproduct van de mens, model staat voor wat de mens diep in zijn hart raakt, dan zit het wel goed met deze groep mensen. Ga maar na: de koi is kleurrijk maar is zich niet bewust van die kleuren. Ze zijn vreedzaam, zeer sociaal en aanhankelijk. Toch wel heel bijzonder voor een waterbewoner. Over het algemeen mag je ook van hun liefhebbers zeggen dat ze deze eigenschappen ten toon spreiden. De show is een trefpunt van hobbyisten die elkaar, ongeacht hun nationaliteit, weten te vinden in gesprekken, bewondering en het delen van ervaringen.
De wedstrijd kent uiteraard wel een zekere rivaliteit. Boze tongen beweren dat het tevens een kwestie is van veel geld hebben. De koi staat immers onuitroeibaar bekend als een “dure” vis. Het bezitten van een mooie koi is echter niet alleen een kwestie van een dikke portemonnee. Het is ook een zaak van het ontwikkelen van een goed oog voor de schoonheid die deze vissen hebben. Vaak moet die schoonheid nog ontluiken. Wie goed en vaak kijkt naar de beste vissen die de hobby oplevert, gaat naar verloop van tijd steeds meer details herkennen die wijzen op kwaliteit. Van groot belang is de vorm van het lichaam van de koi. Vergeet even het patroon en de kleuren. Kijk alleen naar de vorm. Een jonge vis met een forse kop heeft mogelijk een goede kans groot te worden. Hoe groter de koi is, des te imposanter die zal zijn. De grote kampioen ofwel de “Grand Champion” heeft steevast een lengte van 80 centimeter of meer.
Toch moet de kop (sommigen gaan zover om, net als bij paarden, te spreken over het hoofd) in een goede verhouding staan met het lichaam. De vorm wordt beoordeeld door van bovenaf naar de vis te kijken. Uiteindelijk is het een vijvervis en geen aquariumbewoner. Het lijf moet er uit zien als een torpedo. Het dikste deel ligt net na de kieuwdeksels en loopt niet te dun uit naar de staart. Het geheel moet een krachtige uitstraling hebben. De zwembeweging moeten gracieus, levendig, nieuwsgierig en soepel zijn. De kleuren zijn op jonge vissen doorgaans meer helder en scherper dan op de volwassen exemplaren. De volwassen koi die haar jeugdige uitstraling weet te behouden, zelf bij een lengte van 80 centimeter, is kanshebber voor de prijzen. Het patroon is vervolgens een factor van belang. Hier geldt vooral dat er sprake moet zijn van een goede balans. Symmetrie is meestal het meest weldadig voor het oog. Toch kunnen juist spanningen in deze symmetrie voor een effect zorgen dat een koi nét dat beetje extra geeft om er echt uit te springen.
Zoals gezegd moeten de grotere vissen voor wat betreft de huid met iets meer tolerantie worden bekeken dan hun jeugdige soortgenoten. Voorts moet de koi een goede representant zijn van de variëteit waartoe hij behoord. Er worden op de show in Arcen 17 verschillende variëteiten onderscheiden:
| 1. | Kohaku | Witte koi met rode vlekken. |
| 2. | Sanke | Witte koi met rode vlekken en kleine zwarte vlekken |
| 3. | Showa | Zwarte koi met rode en witte vlekken |
| 4. | Bekko | Witte, rode of gele koi met gitzwarte vlekken. |
| 5. | Utsurimono | Zwarte koi met wit, rood of geel |
| 6. | Asagi/Shusui | Blauwgrijze koi met netpatroon op de rug./ Doitsu variant met blauwzwarte schubben aan weerszijde van de rugvin |
| 7. | Goromo/Goshiki | Witte koi met rode vlekken waarover een donker netpatroon ligt./ Witte koi met rode vlekken en een donker netpatroon over het wit en rood |
| 8. | Kawarimono 1 | Alle overige niet metaalglanzende koi die behoren tot de reeds genoemde variëteiten met uitzondering van de Chagoi, Soragoi en de Ochiba Chigure |
| 9. | Kawarimono 2. | Chagoi, Soragoi en de Ochiba Chigure. Bruine en/of grijze koi |
| 10. | Eenkleurige metaalglanzende koi. Ook de Gin en Kin Matsuba behoren bij deze groep die meer bekend is als: Ogon | |
| 11. | Hikari Moyo | Meerkleurige metaalglanzende koi (Kruising van Ogon met koi met witte basis) |
| 12. | Hikari Utsurimono | Twee of drie kleurige metaalglanzende koi (Kruising van Ogon met zwarte basis: Showa of Utsurimono). |
| 13. | Tancho | Een koi met alleen op het hoofd een, bij voorkeur ronde, rode vlek. Op de rest van het lichaam verder geen rood patroon. Er mag wel zwart van Showa of Sanke aanwezig zijn |
| 14. | Doitsu A | Vissen zonder schubben (lederkarpers) of met grote glanzende schubben langs de zijlijn en rugvin(spiegelkarpers). (Kohaku, Sanke en Showa.) |
| 15. | Doitsu B | Idem. (De rest van alle variëteiten) |
| 16. | Kinginrin A | Koi met goud- of zilverkleurige glitterende schubben op de rug. (Kohaku, Sanke en Showa) |
| 17. | Kinginrin B. | Idem. (De rest van alle variëteiten.) |
De eigenaren van de winnaars in elke variëteit bewijzen dat ze bij de aankoop van hun vis een erg goede keuze hebben gemaakt. Toch zal een potentiële goede koi niet altijd uitgroeien tot een kampioen. Het is óók een kwestie van een goede verzorging. De vijver waarin een koi tot een echte schoonheid kan uitgroeien, dient een uitstekende waterkwaliteit te hebben. Dat betekent een prima functionerende filter, een goede zuurstofvoorziening en uitgebalanceerde voeding. Het gezelschap van een aantal soortgenoten is een strikte voorwaarde. Anderzijds levert een te groot aantal dieren in een te krappe omgeving, stress op bij de koi. Stress dient te allen tijde voorkomen te worden. Om prijzen te winnen moet je dus ook goed zijn in het verzorgen van je lievelingsdieren. Zaken waarover de gemiddelde koihouder niet uitgepraat raakt. Je kunt stellen: een mooie koi is bijna altijd ook een gelukkige koi. (Andersom is trouwens ook heel vaak waar…)
Alle spullen en zaken waar je koi gelukkig mee kunt maken zijn in overvloed aanwezig op de show. De handel is prominent aanwezig en voert niet alleen koi aan om te verkopen, maar vooral ook zaken die met het houden van koi verband houden. De ontwikkeling staat op dit punt bepaald niet stil. Japan is van oudsher het land waar de betere kwaliteit koi vandaan komen. Voor de betere spullen om koi te houden moet je daarentegen echt in Europa zijn. De technieken volgen elkaar in razend tempo op. Elk systeem lijkt weer slimmer en beter doordacht dan het vorige. Toch blijven een aantal vertrouwde zaken jaar in jaar uit hun waarde bewijzen. Laat u daarom niet gek maken. Maar er valt veel te ontdekken in Arcen. Je kunt erg veel leren van de mensen, die van het verkopen van deze spullen hun business maken. Elk jaar zijn er wel weer primeurs qua koitechniek die de aandacht van de hobbyist vragen. Voor de liefhebber van mooie (= gelukkige) koi een echte aanrader.
De kleurige rijen tenten die worden omzoomd door majestueuze bomen met op de achtergrond de schitterende tuinen, leveren een schouwspel op dat menigeen in het geheugen wordt gegrift. Velen zien hun jaarlijkse gang naar Arcen als een soort van bedevaart. Ze moeten er heen. Alsof ze door een hogere macht worden gedreven. Degene die zich (water)tuin liefhebber noemt en die dit fenomeen nog nooit heeft meegemaakt is een gang naar Arcen bijna verplicht.
Theo van Bladel